Een nieuw Pearl Harbor
De gebeurtenissen op 11 september 2001 zijn door velen betiteld als het "Pearl Harbor van de eenentwintigste eeuw". De primeur voor die benaming kan op het conto van het neoconservatieve PNAC worden geschreven, dat een jaar vóór de aanslagen al de voordelen zag van een "catalyzing event like a new Pearl Harbor" (zie The art of pre-emptive nuclear war).
Vorige week was het 64 jaar geleden dat de Japanners de marinehaven op Hawaii aanvielen. Het eerste Amerikaanse rapport over de aanval, van half december 1941, opent als volgt:
The Japanese air attack on the Island of Oahu on December 7th was a complete surprise to both the Army and the Navy. Its initial success, which included almost all the damage done, was due to a lack of a state of readiness against such an air attack, by both branches of the service.
Na dat eerste onderzoek volgden nog vele andere en met 25.000 pagina's aan officiële rapportages werd Pearl Harbor één van de meest onderzochte onderwerpen. Al die onderzoeken leidden tot een eensluidende conclusie: Pearl Harbor was een intelligence failure.
De reden voor die grondigheid was de bestrijding van het idee dat nogal leefde bij Republikeinen en isolationisten: het was een set-up van president Franklin D. Roosevelt, om Amerika te betrekken in de oorlog. Eind 1940 was namelijk ongeveer 90% van de Amerikanen tegen deelname aan de oorlog.
Vóór de aanval werd die oppositie aangevoerd door het America First Committee, dat zich bediende van een slogan die het Vlaams Blok niet zou misstaan, en dat door de Democraten werd afgeschilderd als een club van Nazi-sympathisanten. Vier dagen na Pearl Harbor werd het AFC opgeheven.
De complot-theorieën — het was geen intelligence failure maar Let It Happen On Purpose of zelfs Make It Happen On Purpose — werden ondanks alle onderzoeken niet volledig de kop ingedrukt en leidden een sluimerend bestaan. Totdat begin jaren tachtig een boek verscheen waarin de Nederlandse schout-bij-nacht en marine-attaché te Washington, Johan Meijer Ranneft een hoofdrol speelt. De Nederlanders zouden Japanse berichten hebben onderschept waaruit bleek dat hun vloot onderweg was naar Hawaii en zouden die informatie aan de Amerikanen hebben doorgespeeld.
Wat later, in 1984, verscheen in het januari-nummer van Hustler een artikel van de gepensioneerde journalist Joseph Leib. Deze was bevriend met de toenmalige minister van buitenlandse zaken Hull, die hem op 29 november 1941 had verteld dat J. Edgar Hoover en FDR wisten dat de Japanners in enkele dagen Pearl Harbor gingen aanvallen en dat ze, tegen Hull's wens, er niets tegen wilden ondernemen. Lieb kreeg een reeks transcripties van onderschept Japans radioverkeer en ging er mee naar United Press, dat het verhaal weigerde omdat het ongeloofwaardig was. Een bevriende telexist bij UP verstuurde het bericht toch op de buitenlandse newsfeed, waardoor de Honolulu Advertiser op 30 november er zo uitzag:
Enkele maanden voor 11 september, op Memorial Day 2001, bracht Disney over Pearl Harbor de gelijknamige flop uit. Hoofdrolspeler Ben Affleck zei:
I really believe the film will be the definitive piece on the attack.
De producent, Jerry Bruckheimer, had eerder in een interview gemeld:
There's a book that just came out which claims Roosevelt knew about the attack. That's all bullshit. He didn't know about the attack!
Het boek waar Bruckheimer het over heeft is Day Of Deceit van de journalist Robert Stinnett, die onder Luitenant George H.W. Bush diende tijdens de Tweede Wereldoorlog. In 1983 begon Stinnett met het indienen van reeks FOIA-aanvragen (Freedom Of Information Action, vgl. WOB) om toegang te krijgen tot de geheime archieven over Pearl Harbor. In '95 kreeg hij die toegang gedeeltelijk en op 7 december 1999 kwam het boek uit.
De voornaamste smoking gun die Stinnett presenteerde was de memo die luitenant McCollum, het hoofd van de marine-inlichtingendienst in het Verre Oosten in oktober 1940 schreef. Hij presenteerde een acht-stappenplan met een aantal interessante punten:
It is not believed that in the present state of political opinion the United States government is capable of declaring war against Japan without more ado; and it is barely possible that vigorous action on our part might lead the Japanese to modify their attitude. Therefore, the following course of action is suggested:[..]
If by these means Japan could be lead to commit an overt act of war, so much the better.- Make an arrangement with Holland for the use of base facilities and acquisition of supplies in the Dutch East Indies.
[..]- Keep the main strength of the U.S. fleet now in the Pacific in the vicinity of the Hawaiian Islands.
- Insist that the Dutch refuse to grant Japanese demands for undue economic concessions, particularly oil.
[..]
Voor de uitvoering van de Nederlandse punten uit zijn lijstje had McCollum geluk. Het Japanse verzoek, eind mei 1940, voor de verzekering dat de export van grondstoffen vanuit Nederlands-Indië onverminderd doorging, werd aanvankelijk welwillend ontvangen. Nederland zegde zelfs toe dat men voor een anti-Japanse strekking in de pers zou waken. Maar in september sloeg de stemming om, tijdens een bezoek van de Japanse minister van buitenlandse zaken aan de gouverneur-generaal Hubertus van Mook. De kapitein van de boot die de Japanse delegatie vervoerde beging een diplomatieke blunder: hij vergat de Nederlandse driekleur te hijsen. Tegen de zomer van '41 legt Nederland de export van olie naar Japan aan banden, de Japanners staken hun export naar Nederlands-Indië. Kort daarna staat Van Mook met een olieboortoren op de omslag van Time.
Een ander punt van de McCollum-memo was al door de Amerikaanse regering in april '40 in gang gezet: de verplaatsing van de vloot naar Pearl Harbor. Admiraal Richardson, de commandant van de Amerikaanse vloot, zag die overplaatsing niet zitten: Hawaii was lastig te verdedigen tegen aanvallen vanuit de lucht of met onderzeeërs, en bevoorrading was ingewikkeld. Een verhitte discussie met Roosevelt leverde niets op:
I came away with the impression that, despite his spoken word, the President was fully determined to put the United States into the war if Great Britain could hold out until he was reelected.
Richardson werd in januari '41 vervangen als commandant. Uiteindelijk werden alle punten van de McCollum-memo uitgevoerd. Ondertussen werd een Japanner in de gaten gehouden, die was verbonden aan het consulaat in Honolulu. De FBI onderschepte diens berichten met lokaties van schepen in Pearl Harbor.
De diplomatieke vlak verslechterden de betrekkingen tussen beide landen in hoog tempo. 25 november werd als ultimatum voor een pact gesteld. Op 26 november overhandigde minister van buitenlandse zaken Hull het definitieve compromis, waarin werd geëist dat Japan zich uit China terugtrok. De Amerikaanse ambassadeur in Japan omschreef dat voorstel als "the document that touched the button that started the war." De dagen erna werden wat militaire berichten verzonden:
Negotiations with Japan looking toward stabilization of conditions in the Pacific have ceased and an aggressive move by Japan is expected within the next few days. (27 november 1941)
Japanese future action unpredictable but hostile action possible at any moment. If hostilities cannot repeat not be avoided the United States desires that Japan commit the first overt act. (28 november 1941)
De commandant van Pearl Harbor, Kimmel, probeerde volgens Stinnett Pearl Harbor te verdedigen:
[T]wo weeks before the attack, on November 23, Kimmel sent nearly one hundred warships of the Pacific fleet to the exact site where Japan planned to launch the attack. Kimmel meant business. He was looking for the Japanese. His actions indicated that he wanted to be thoroughly prepared for action if he encountered a Japanese carrier force. When White House officials learned this, they directed to Kimmel that he was "complicating the situation"... You see, the White House wanted a clean cut overt act of war by Japan. Isolationists would have charged FDR was precipitating Japanese action by allowing the Pacific fleet in the North Pacific... So, minutes after Kimmel got the White House directive he canceled the exercise and returned the fleet to its anchorage in Pearl Harbor...Station HYPO, bij Pearl Harbor belast met het monitoren van het Japanse radioverkeer, onderschepte op 25 november de opdracht van admiraal Yamamoto aan de Japanse vloot om naar Hawaii te varen en de Amerikaanse vloot te vernietigen. Luitenant Joseph Rochefort, de commandant van het station zei uiteindelijk over Pearl Harbor:
It was a pretty cheap price to pay for unifying the country.
Reacties
Alles wat Ben Affleck beweert is de waarheid en niets anders.
Dreknek - 13:11:50, 12-12-05
Ik vond het op zich wel lullig dat ze zijn rol als Daredevil zo afkraakten. Ik bedoel, wat KAN je maken van een blinde superheld?
Kippfest - 19:31:10, 12-12-05
Tja ( uit een ander meesterwerk i.e. "pearl Harbour") Als de berichtenvoorziening op orde was geweest en die Amerikaanse Schout bij Nacht niet in zijn nest had gelegen was er niks aan de hand geweest en hadden ze de Jappen in de lucht op kunnen vangen. Ik ben trouwens ook "dol" op "grote" verhalen trouwens.. zou de oorlog tegen terrorisme van Bush niet "gewoon" een nieuwe kruistocht zijn tegen de moren? Er zijn vast genoeg analogieën en gelijkenissen op te duikelen uit de verre europese geschiedenis. De revival van het christendom uit de VS MOET daar gewoon mee te maken hebben..
Sikbock - 20:46:29, 12-12-05
De mooiste analogie vind ik de verhouding tot de film "Kingdom of Heaven" en de feitelijke bronnen rond die kruistocht.
Kippfest - 23:16:07, 12-12-05
die bronnen waren inderdaad retecool! :-)
Sikbock - 23:47:36, 12-12-05
Uh, ik bedoel, welke bronnen bedoel je Kippfest?
Sikbock - 23:53:01, 12-12-05
De analogie komt dan ook niet van Alt-f4. Een citaat als "a catalyzing event like a new Pearl Harbor" komt uit de koker van het beruchte Project for a New American Century, zoals ook hierbovenaan wordt gemeld. Dus: eerst lezen, dan pas posten.
zutman - 03:19:01, 13-12-05
Ik sta achter de Ridders Van Het Kruis, want die hebben de mooiste uniformen. Dat zooitje ongeregeld met die sjaaltjes om de kop, dat lijkt toch nergens op!?
Dreknek - 14:22:21, 13-12-05
Tja, leesvaardigheid is blijkbaar problematisch voor Sikbock.
Overigens valt die analogie aan weerszijden niet zo goed. Zo vindt men aan de rechter zijde: "Comparing the known facts, how can anyone with an ounce of decency think even for a moment that President Bush, allowed the U.S. to be attacked by Osama Bin Laden's al-Qaeda in order to reap political benefit?"
http://www.newsmax.com/archives/articles/2004/4/13/94615.shtml
De linker vleugel vergallopeert zich uiteraard over Stinnett's diensttijd onder papa Bush: "Blaming Pearl Harbor on Roosevelt has long been a favorite of the hard right, going beyond accusations of incompetence or criminality well before Stinnett's book came out in December 1999, undoubtedly with the hope of helping Bush in the 2000 election."
http://www.onlinejournal.org/Special_Reports/082504Burns/082504burns.html
drunkmen - 00:12:41, 14-12-05
bemoeit u zich alstublieft niet met onze discussie Zutman, we hadden het over de kruistochten ;-)
Sikbock - 00:17:55, 14-12-05
:-P
/:'=(
*
Kippfest - 13:21:19, 14-12-05
OI hij pakt mijn kerstman niet!!
Kippfest - 13:21:39, 14-12-05
Dit is dan ook geen pivot, Kippfest.
Wat Sikbock betreft: jij had het toch helemaal nergens over? Ja, over retecoole bronnen die je niet kent.
drunkmen - 20:27:23, 14-12-05
U hoeft mijn postjes niet te lezen drunkmen, dat neem ik u in het geheel niet kwalijk..het is voor mij ook maar tijdverdrijf tenslotte... Maar even ter zake : *ironiemodus aan* in het licht van de oost-west verhoudingen schijnt de iraanse president een nieuwe samenzwering van de amerikanen op het spoor te zijn gekomen! Dat lijkt mij voor u toch belangwekkend nieuws!
Sikbock - 22:12:36, 14-12-05
Svp geen ironie op Alt-F4. Daar is deze website niet per se voor bedoeld.
(Dank!)
zutman - 10:58:58, 15-12-05
Opkopen en sluiten dat Alt-f4, het einde van het terrorisme is vandaag beklonken in E U R O P A. Hoera! Internet alleen nog voor mensen 'die toch niets te verbergen hebben', of in andere woorden, de nieuwe digitale DDR goegemeente.
Dreknek - 13:02:45, 15-12-05
Is uw moeder een terrorist? Minister Donner SQL'ed zo een query in elkaar op haar telefoonnummer en haalt het door een terroristenfiltertje. VERTROUW NIEMAND! (Behalve uw leiders.)
Dreknek - 13:08:21, 15-12-05
Nou dreknek, dan is het toch een veilig idee dat Alt-F4 (en haar hosting) voldoet aan alle door de overheid gestelde voorwaarden betreffende de staatsveiligheid.
zutman - 01:50:36, 16-12-05
U zet alles dagelijks op diskettes en vervoert ze per lease-auto naar de AIVD?
Dreknek - 04:39:37, 16-12-05
Wij doen niks. De autoriteiten hebben de mogelijkheid om al het Alt-f4-verkeer af te luisteren. Of ze het gebruiken (en welke dienst dat doet) weet ik niet.
Een expliciete vermelding bij de comment-box kan geen kwaad, opdat eenieder zich realisere dat iets te vrijmoedige reacties (zoals de uwe) meer gevolgen kunnen hebben dan in eerste plaats was bedoeld.
zutman - 10:48:10, 16-12-05
wie weet de gevolgen van pearl harbour goed...? daar moet ik namelijk een presentatie over maken...?
antwoord graag snel!!
....? - 11:13:35, 06-03-06
Het is heel moeilijk een voorstelling te maken van de toenmalige omstandigheden:
1. vroeger had je een industriele revolutie; de toen levende mensen hebben dat waarschijnlijk niet beseft.
2. nu leven wij in een electronische revolutie; de nu levende mensen beseffen dat niet; alles wat nu normaal gevonden wordt is over tien jaar achterhaald.
3. In mijn jeugd kon Hilter-duitsland nog als bezetter eisen dat je je radio-toestel in moest leveren bij de duitse bezetter en daarmee bereikte Hitler dat je vrijwel van alle communicatiemiddelen verstoken was. Dat is nu haast niet voor te stellen dat de wereld zo ""primitief"" was. Dus als je vanuit de huidige tijd naar de 60 jaar oude geschiedenis kijkt, pas dan op dat je je niet voor een of ander karretje laat spannen.
4. Wel wil ik nog wijzen op de volgende levensles: elke gebeutenis kent drie partijen: de bovenliggende partij; de onderliggende partij en de tussenliggende partij. En als je dan vraag: hoe hebben jullie die gebeurtenis ervaren dan krijg je drie verhalen waarbij je je soms af vraagt of het wel dezelfde gebeutenis is geweest: alleen de tijden en de namen zijn dezelfde, de rest is verschillend.
piet (mail) - 00:16:08, 08-09-06
Hubert van Mook was in 1940 geen gouverneur-generaal van voormalig Ned.Indië.
Dat was Mr.A.W.L. Tjarda van Starkenburg Stachouwer.
Elizabeth van Kampen (url) (mail) - 11:17:17, 22-08-07
Een zeer intresante lezing.
Waar we nog lang niet over zijn uitgepraat.
Het boeit mij.
Vanwege de links die gemaakt worden met de hedendaagse gebeurtenissen.
Ik wens jullie veel genoegen toe in het onderzoek.
Groetenn Ronald
Ronald Teunissen (mail) - 11:30:31, 21-11-08
